Το ανακατασκευασμένο πρόσωπο της Αυγής, ενός εφήβου που έζησε στη Μεσολιθική Ελλάδα γύρω στο 7.000 π.Χ., κατέπληξε τους θεατές στο αμφιθέατρο του Μουσείου της Ακρόπολης όταν αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά το 2018.
Μέσω του μοντέλου του προσώπου της νεαρής κοπέλας, οι επιστήμονες επέτρεψαν στο κοινό να κοιτάξει στα μάτια ένα άτομο που περπάτησε στη γη πριν από εννέα χιλιάδες χρόνια.
Η ανακατασκευή του προσώπου της Αυγής έχει εκτεθεί στο Μουσείο της Ακρόπολης, όπου κορυφαίοι ειδικοί της Μεσολιθικής περιόδου, μεταξύ των οποίων αρχαιολόγοι και ανθρωπολόγοι, κάνουν διαλέξεις για την καθημερινή ζωή στη Μεσολιθική περίοδο.
Η Μεσολιθική περίοδος στην Ελλάδα
Στην Ευρώπη, η Μεσολιθική εποχή διήρκεσε από το 15.000 π.Χ. έως περίπου το 5.000 π.Χ. και χαρακτηρίζεται από μια στροφή προς τον τρόπο ζωής των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών και τη χρήση λίθινων εργαλείων.
Σε ορισμένες περιοχές, υπάρχουν υπολείμματα αγγείων, κεραμικών και υφασμάτων στη Μεσολιθική κουλτούρα, υποδεικνύοντας την επερχόμενη νεολιθική περίοδο, όταν οι άνθρωποι άρχισαν να δημιουργούν οικισμούς και να καλλιεργούν τη γη χρησιμοποιώντας τη γεωργία.
Τα λείψανα της Αυγής βρέθηκαν το 1993 σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαίους χώρους της Ελλάδας, το Σπήλαιο της Θεόπετρας. Ονομάστηκε Αυγή, που σημαίνει αυγή στα ελληνικά, γιατί σηματοδοτεί την αυγή του πολιτισμού στην Ελλάδα.
Το Σπήλαιο Θεόπετρας στη Θεσσαλία της Στερεάς Ελλάδας σχηματίστηκε στην Ανώτερη Κρητιδική περίοδο περίπου — 137.000.000 έως 65.000.000 χρόνια πριν από τη σημερινή εποχή.
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, το σπήλαιο είναι πιθανό να είναι ο τόπος της παλαιότερης ανθρώπινης κατασκευής στη γη, καθώς τα ευρήματα δείχνουν ότι το καταφύγιο κατοικήθηκε ήδη πριν από 130.000 χρόνια.
Οι ανασκαφές στη Θεόπετρα ξεκίνησαν το 1987 υπό τη διεύθυνση της αρχαιολόγου Δρ. Αικατερίνης Κυπαρίσση-Αποστολίκα, επίτιμου προϊσταμένου της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιογραφίας του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού της Ελλάδας.
Το Σπήλαιο της Θεόπετρας φιλοξενεί μια από τις μεγαλύτερες αρχαιολογικές ακολουθίες σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς λείψανα παλαιολιθικών, μεσολιθικών και νεολιθικών πολιτισμών έχουν βρεθεί όλα εκεί.
Η αναδόμηση του προσώπου της Αυγής
Μόλις ανακτήθηκαν τα οστά της, υποβλήθηκαν σε εκτεταμένες εξετάσεις και αναλύσεις.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης των οστών της, η Αυγή εικαζόταν ότι ήταν περίπου δεκαπέντε ετών, αλλά οι οδοντιατρικές εξετάσεις έδειξαν ότι μπορεί να ήταν δεκαοκτώ.
Δείγματα οστών έδειξαν ότι, κατά τη διάρκεια της ζωής της, η Αυγή ήταν πιθανότατα αναιμική και μπορεί να υπέφερε από ελλείψεις βιταμινών.
Η Αυγή είναι η δεύτερη δημιουργία του ορθοδοντικού Μανώλη Παπαγρηγοράκη, αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, μετά την αναδόμηση του προσώπου της Μύρτης το 2010, του εντεκάχρονου κοριτσιού που έζησε και πέθανε από τυφοειδή πυρετό στην Αθήνα τον 5ο αιώνα π.Χ.
Εργάστηκε με μια διεθνή ομάδα ιατροδικαστών ανθρωπολόγων και άλλων ειδικών στην αναδόμηση ανθρώπινου προσώπου σε ένα εργαστήριο στη Σουηδία για να αναδημιουργήσει το πρόσωπο της Αυγής.
Ακτινολόγοι, ενδοκρινολόγοι, ορθοπεδικοί και νευρολόγοι συμπεριλήφθηκαν στην ομάδα αποκατάστασης για να παραχθεί το πιο ακριβές αποτέλεσμα.
Η ομάδα των ειδικών βοηθήθηκε στην προσπάθειά της να ανακατασκευάσει το αιωνόβιο πρόσωπο της έφηβης, καθώς το κρανίο και τα δόντια της ήταν εξαιρετικά καλοδιατηρημένα και σχεδόν εντελώς άθικτα.
Μετά από εκτεταμένες σαρώσεις και ακτινογραφίες του κρανίου της, οι ειδικοί έφτιαξαν σιγά σιγά τα χαρακτηριστικά του προσώπου της χρησιμοποιώντας πηλό.